Actuarissen moeten (meer) leiderschap vertonen

Amba ZeggenInterview met Amba Zeggen – Actuaris van het Jaar 2015 op Actuaris.info

Tijdens de 4e editie van de Actuarisdag is drs Amba Zeggen AAG door vakgenoten en een onafhankelijke jury uitgeroepen tot winnaar van de Actuaris van het Jaar Prijs 2015. De jury prees haar visie op de rol van de actuaris en de overtuigende en verfrissende manier waarop zij de beroepsgroep vertegenwoordigd in het publieke domein. Op dinsdag 27 september 2016 draagt Amba het stokje over, als de Actuaris van het Jaar Prijs voor de 5e keer wordt uitgereikt. Ze heeft twee duidelijke boodschappen: actuarissen moeten (meer) leiderschap vertonen en daadkrachtiger zijn in het overbrengen van hun verhaal.  

Hoe heb je deze prijs ervaren?
Als een overweldigende waardering. Echt heel bijzonder. Tegelijkertijd dacht ik: “er zijn zoveel anderen actuarissen, waaronder mijn mede-genomineerden, die deze prijs ook verdienen”. Dat is natuurlijk ook de kracht van deze prijs. Het gaat er niet zozeer om dat ik de prijs heb gewonnen maar dat het actuariaat, de beroepsgroep, voor het voetlicht wordt gebracht. Alle lof voor de initiatiefnemer van deze prijs, Reinier Roosen. Het is niet alleen dat beeldje en de waardering van vakgenoten maar de hele uitverkiezing, de dag zelf en de positieve spin-off aan publiciteit die de prijs met zich meebrengt voor de beroepsgroep, daar draait het om.

Is dat belangrijk, moet je actuarissen zo voor het voetlicht brengen?
Ja, je laat zien wat jouw waarde is. Be good and tell it. Je moet er niet op rekenen dat anderen het doen. En voor je bestaansrecht maar ook om beroepsgenoten te motiveren is het van belang dat je laat zien wat je toegevoegde waarde is. Overigens is het ook een moment van bezinning: Wat kan je nog beter doen en waar moeten we veranderen.

Daarover gesproken wat is je boodschap aan de actuarissen.
Laat ik voorop stellen, vrij vertaald naar Koningin Maxima: “de actuaris bestaat niet”. Ik kan niet één boodschap formuleren die alle actuarissen precies aanspreekt of die aankomt. Tegelijkertijd kun je wel spreken over een grote gemene deler, een algemene perceptie over hoe “wij” actuarissen acteren, gezien worden, overkomen op anderen.

Ik zie dat we ontzettend veel kennis hebben die nodig is voor het beantwoorden van een aantal immens grote economische – en sociaalmaatschappelijke vraagstukken. Bijvoorbeeld de herziening van het Pensioenstelsel, het enorme aantal ZZPers die weinig of geen pensioen opbouwen en waarvan een groot deel niet verzekerd is tegen arbeidsongeschiktheid. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de uitdagingen waar verzekeraars mee te kampen hebben en waarvan de insuretech revolutie de meest onderbelichte is.

Op al deze terreinen zijn wij nodig. Daar zouden we volgens mij een leidende rol moeten pakken bij de discussies die nu gevoerd worden en het uitwerken van beleid. Uit onze schulp kruipen en bescheiden zijn. Het is geen optie om ergens achteraan als specialist je bijdrage te leveren, dan heb je te weinig invloed. Dit is ons terrein en ook onze taak om het voortouw te nemen! Omdat we de partij zijn met de meest elementaire kennis op dit terrein.

Maar is daar ruimte voor ? Krijg je dat ook van bijvoorbeeld een directie. Willen die wel luisteren?
Goeie vraag. Het is een wisselwerking. Het betekent niet alleen verandering van gedrag en mindset van de eigen beroepsgroep maar ook van de spelers om ons heen. Maar anderen veranderen is nogal lastig. Dit kan alleen door jezelf anders op te stellen en bijvoorbeeld meer de leidersrol te pakken en niet af te wachten. Door jezelf niet (alleen) als waakhond op te stellen maar ook als een professional die vooruit kijkt en helder uiteen zet waar de kansen liggen.

Je kunt ook een andere reactie en/of gedragsverandering teweeg brengen door je empatisch vermogen in te schakelen om de taal te spreken die bestuurders of ander partijen snappen en waar je anderen mee raakt. Daar begint het mee.

Dat klinkt nogal als psychologie van de koude grond.
De effectiviteit van ons werk wordt voor het overgrote deel bepaald door irrationeel handelen. Door psychologische processen die niet consistent zijn met het geen je vanuit rationele overwegingen zou verwachten. Dat geldt voor onszelf maar zeker ook voor de omgeving waarmee we samenwerken. Dat heb ik niet bedacht, daar zijn legio onderzoeken aan gewijd en Nobelprijzen voor uitgedeeld. Neem bijvoorbeeld Professor Kanheman, Nobelprijswinnaar en grondlegger van de gedragseconomie. Die legt in het fantastische boek “Thinking Fast and Slow” haarfijn uit hoe zit het met ons denken en doen. Waarom we niet altijd reageren zoals je op voorhand denkt en hoe we dat gedrag kunnen beïnvloeden. Maar hetzelfde geldt voor Robert Cialdini. Zijn theorie over beïnvloedingsstrategieën kan je niet negeren als je wilt weten hoe je anderen van jouw boodschap moet overtuigen. Of op zijn minst voorkomt dat je iemand in no-time de kast op jaagt of tegen je in het harnas jaagt. Het zou nogal arrogant zijn om te denken dat wij die wetenschap niet nodig hebben. Dat het ons niet raakt.

Beïnvloeden, overtuigen het klinkt nogal manipulatief
Het is net als met een mes of rentederivaten. Beide zijn zinvolle producten als je het juist inzet en als je weet hoe je het moet gebruiken en vooral hoe je het niet moet gebruiken en wat de risico’s zijn.

Zo is het ook met dit soort communicatietechnieken. Ja, je kan anderen manipuleren maar ik denk dat het effect daarvan kortstondig is en niet voor herhaling vatbaar. Als je iets zinvols te vertellen hebt, als jouw advies goed moet beklijven bij je ontvangers, dan is het je plicht er voor te zorgen dat je dat op de juiste manier doet. Dat is wat anders dan iemand een onzin verhaal op de mouw te spelden omdat het je goed uitkomt. En een ding weet ik zeker “de actuaris” is er over het algemeen niet om onzin te verkopen. We hebben een goed, belangrijk en soms lastig te behappen verhaal. Dan moet je alle zeilen bij zetten zodat je advies ook echt wordt opgepakt en ingezet.

Actuarissen en Leiderschap

Uitgelicht

Op dinsdag 27 september 2016 is het zover: de 5e editie van de Actuarisdag. Het prachtige conferentiecentrum van Achmea in Zeist zal dit jaar opnieuw het podium zijn van de sprekers en de Actuaris van het Jaar Prijs 2016.

Het thema van dit jaar

PF-20150929-272Van Actuarissen wordt steeds meer gevraagd. Kennis alleen is niet meer genoeg. Het gaat in toenemende mate om vaardigheden en competenties om die kennis over te kunnen brengen. Duidelijk en begrijpelijk een verhaal kunnen vertellen. Beïnvloeden en overtuigen. Initiatief nemen. Commercieel kunnen denken. Lef tonen. Samenwerken. Je niet laten wegzetten. Kortom: Leiderschap. Het thema van de Actuarisdag 2016 is Actuarissen en Leiderschap; Leiding geven en leiding nemen door actuarieel professionals. Een aantal toonaangevende sprekers – waaronder Actuaris van het Jaar 2015, Amba Zeggen – zal het thema vanaf verschillende kanten belichten. Het gaat over: zichtbaarheid, pro-actief handelen en hoe om te gaan met druk die anderen op je uitoefenen. Maar ook over de menselijke natuur en de werking van ons brein. De visie van top actuarissen op leiderschap en de competenties die je nodig hebt. Wat maakt je een goed leider? Hoe vertel je een goed verhaal? Hoe ontwikkel je leiderschap? En hoe kunnen actuarissen impactuarissen worden.

De dag is volledig verzorgd, inclusief een uitgebreide lunch en borrel na afloop. Er is ruim gelegenheid om te netwerken en te sparren met vakgenoten en de dag wordt aangemeld voor het PE punten programma van AG/AI voor 6 PE punten.

Het programma start rond 09.00 uur en duurt tot ongeveer 16.30 uur, waarna de aangeklede borrel zal starten. Net als vorig jaar streven we naar een goede balans tussen actuariële / technische inhoud en de bestuurlijke / menselijke kant van het vak. We kennen een aantal parallelsessies waarbij je zelf kiest welke je wilt volgen.

Voor meer informatie verwijs ik je graag naar Actuarisdag 2016.

Je aanmelden kan hier.

Heel graag tot ziens op 27 september!

Clarity before Solvency

ClarityVorige maand bracht de AAE een discussion paper uit met als titel: “Clarity before Solvency”. Het paper gaat over de toepassing van marktconsistentie voor Europese pensioenfondsen. Falco Valkenburg was als voorzitter van de werkgroep zeer nauw betrokken bij de totstandkoming van dit paper. Hij ziet ook nadrukkelijk ‘parallellen met het thema van aankomende Actuarisdag. Zeker in het 2e deel waar meer aandacht wordt gegeven aan de menselijke kant – Comprehension and Conciliation.’ Met dit paper wil de AAE een discussie op gang brengen over een aantal technische issues rondom de toepassing van een marktconsistent framework voor pensioenfondsen. Met daarbij ook nadrukkelijk aandacht voor de sociale consequenties. Hier kunt u het volledige paper lezen.

 

Actuarisdag 2015 bij Achmea

A_Eureko Conference centerAchmea stelt haar congrescentrum in Zeist beschikbaar voor de 4e editie van Actuarisdag op 29 september 2015. We zijn als Actuarieel Podium erg blij met het aanbod van Achmea. Het congrescentrum sluit uitstekend aan bij onze behoeften. Zowel de sfeer als de opzet passen goed. Er zijn ruim voldoende zalen en facilitair is alles er perfect geregeld. Bovendien geeft ons dit de kans om qua bezoekersaantallen weer een beetje te groeien. De plenaire zaal bij Achmea biedt plaats aan bijna 300 bezoekers. Aebe Aalbers, directeur Actuariële Rapportage bij Achmea en zelf actuaris, geeft aan: “Wij zijn als Achmea zeer betrokken bij de markt en bij de actuariële beroepsgroep. We laten dat onder meer zien met het ondersteunen van initiatieven als de Actuarisdag en de Actuaris van het Jaar Prijs.”

Ad Kok Actuaris van het Jaar 2013

Uitreiking 2013Op de landelijke Actuarisdag is Ad Kok uitgeroepen tot Actuaris van het Jaar 2013. Dhr. Kok AAG Hon FIA ontving de prijs in verband met zijn jarenlange inspanningen voor de actuariële beroepsgroep, zowel in nationaal als internationaal verband en zijn belangrijke rol in het vernieuwen van de actuariële opleiding in de jaren ‘90. De jury roemde zijn visie en inspanningen die erop gericht zijn om actuarissen klantgerichter te laten denken en handelen. Voor een publiek van ruim 200 actuarissen, overhandigde voorzitter van de jury, Ronald Latenstein van Voorst, de prijs aan de winnaar. Latenstein sprak over de turbulente tijden waar we momenteel mee te maken hebben en de rol die actuarissen daarin op zich zouden moeten nemen.

Kok sloot zich daarbij aan in zijn dankrede. ́Als actuarissen krijgen we de kans meer naar buiten te treden door uitkomsten te vertalen naar strategie en beleid. De openbare rapportages onder Solvency II worden daarin heel belangrijk. Consultatie daarover vindt nu plaats vanuit EIOPA. Laten we daarin onze stem laten horen want de uitkomst daarvan bepaalt of we een gewaardeerd stafmedewerker op de achtergrond worden of dat we gewaardeerd, zichtbaar en onafhankelijk ons werk kunnen doen. ́

De prijs bestond uit een bronzen sculptuur, een oorkonde en de titel Actuaris van het Jaar 2013. De andere twee genomineerden waren Dr. Angela van Heerwaarden AAG en Falco Valkenburg AAG RBA.

Kok werkt als onafhankelijk adviseur en actuaris. Hiervoor was hij onder meer partner bij KPMG en Towers Watson en concernactuaris bij Aegon en De Amersfoortse (ASR Nederland). Kok is erelid van Het Koninklijk Actuarieel Genootschap (AG) en erelid (Honorary Fellow) van het Institute and Faculty of Actuaries UK. Hij vervulde jarenlang en vervult nog steeds bestuursfuncties bij onder andere het Actuarieel Genootschap, de Groupe Consultatif en de International Actuarial Association (IAA).

De jury van de Actuaris van het Jaar Prijs bestaat uit een afgewogen gezelschap van personen die vanuit verschillende rollen te maken hebben met actuarissen en het actuariële vakgebied. Jaarlijks worden vanuit het publiek actuarissen voorgedragen. De jury beoordeelt deze kandidaten op zaken als bijdrage aan het actuariële vakgebied, maatschappelijke relevantie en herkenbaarheid, hoe wordt de rol van actuaris ingevuld en visie op het vak. De stem van het publiek telt in belangrijke mate mee in het eindoordeel. Dit jaar stemden ruim 250 vakgenoten op de actuaris van hun keuze.

De Actuarisdag stond dit jaar in het teken van de toekomst van het pensioenstelsel. Verschillende sprekers gaven vanuit hun eigen discipline hun visie op dit thema. Onder hen Dr. Jan Tamerus AAG, Master Actuariaat & ALM bij PGGM, Adviseur van het Pensioenfonds Zorg en Welzijn en Actuaris van het Jaar 2012. Daarnaast gaven Onno Verstegen, lid raad van bestuur van Delta Lloyd, Erik Lutjens, Hoogleraar Pensioenrecht en Jos Berkemeijer AAG, ervaren bestuurder en ondernemer, hun visie op dit actuele thema. Jeroen Koopmans presenteerde het onderzoek dat LCP heeft uitgevoerd naar de uitvoeringskosten van pensioenen wat dezelfde dag werd gepubliceerd.

De Actuarisdag en de Actuaris van het Jaar Prijs worden jaarlijks georganiseerd door het Actuarieel Podium. Het Actuarieel Podium heeft als doelstelling de zichtbaarheid van actuarissen te verhogen en actuarissen te versterken in hun activiteiten. Het Actuarieel Podium is een initiatief van FTE Groep.

RGA partner van Actuarieel Podium

In juli 2013 is internationale herverzekeraar RGA toegetreden als partner van Actuarieel Podium. RGA is een organisatie die grotendeels bestaat uit Actuarissen. De organisatie onderschrijft het belang van het zichtbaarder maken van de actuariële professie. RGA investeert hierin middels marktonderzoek, publicaties en seminars en nu dus als partner van Actuarieel Podium.

RGA is een van de grootste herverzekeraars van de wereld, op het gebied van levensverzekeringen, met bijna $2.9 biljoen aan bestaande levensverzekeringenrisico’s in portefeuille per december 2012. RGA is hiermee marktleider in facultatieve underwriting, met meer dan 300.000 aanvragen voor levensverzekeringen per jaar. Het hoofdkantoor van RGA is gevestigd in St. Louis in de Verenigde Staten. RGA International Reinsurance Company Limited, Netherlands Office is gevestigd aan de Zuidas in Amsterdam.

Kijken in de spiegel

Vandaag is het rapport ‘Kijken in de spiegel’ gepresenteerd door de Werkgroep Integriteit Pensioenfondsen. Het rapport is geschreven in opdracht van Transparancy International Nederland en kan gezien worden als een spoorboekje voor integer pensioenbestuur.

In het rapport worden een aantal aanbevelingen gedaan om het bestuur te verbeteren, zoals het verbeteren van de communicatie en het afleggen van verantwoording. De werkgroep stond onder leiding van professor Jean Frijns. Daarnaast zaten er in de werkgroep 9 pensioenexperts waaronder Guus Boender van Ortec, Peter Borgdorff van Pensioenfonds Zorg en Welzijn en Coen van Dedem van Hunter Participaties die tevens de rol van secretaris vervulde. Vorig jaar tijdens Actuarisdag besprak Van Dedem enkele van de onderwerpen uit het rapport met een zeer geïnteresseerd publiek. Vandaag geeft hij zijn persoonlijke toelichting op het afgeronde rapport. Lees hier het hele rapport.

Den Haag, 21 mei 2013
Geachte lezer,

Tijdens de dag van de actuaris op 2 oktober 2012 heb ik een inleiding gegeven over risico beheersing in het kader van integriteit. Dit in het licht van de werkgroep integriteit pensioenfondsen onder leiding van prof. Jean Frijns. Vandaag wordt het rapport van de werkgroep met de titel “KIJKEN IN DE SPIEGEL” gepresenteerd

Reinier Roosen heeft mij gevraagd het rapport via de website van Actuarieel Podium ter beschikking te stellen en daarbij een persoonlijke inleiding te voegen. Met veel plezier geef ik aan dat verzoek gevolg.

Twee begrippen staan centraal in het rapport: integriteit en dilemma. We weten allemaal hoe lastig en hinderlijk dilemma’s zijn. Geen van de oplossingsrichtingen geeft namelijk een garantie op een goede beslissing. Integriteit is daarbij het kompas dat richting kan geven aan het besluitvormingsproces.

Wat betekent dit voor pensioenfondsen waar anders dan reguliere beleidsbeslissingen met een korte tijdshorizon beslissingen genomen moeten worden met een tijdshorizon van zo maar 40 jaar?

Naar de mening van de werkgroep is het wezen van het pensioenfonds vertrouwen; vertrouwen van de deelnemers in het bestuur en vertrouwen tussen groepen deelnemers onderling. De nadruk in het rapport ligt daarom op de gedragsaspecten van goed bestuur: integriteit, transparant zijn en de bereidheid verantwoording af te leggen over het beleid.

Pensioenfondsen worden voor het eerst in hun geschiedenis geconfronteerd met een snel afnemend vertrouwen van deelnemers in hun pensioenfonds. Tegelijkertijd plaatsen maatschappelijke, demografische en economische ontwikkelingen pensioenfondsbesturen voor dilemma’s in de besluitvorming en de uitvoering van hun beleid.

Beslissingen zoals gezegd met een ongebruikelijk lange tijdshorizon; het zijn dus beslissingen met vaak onzekere uitkomsten. Bovendien spelen bij de besluitvorming vaak conflicterende belangen binnen het pensioenfonds een rol; tussen de actieve deelnemers, slapers en gepensioneerden. Ook zijn er conflicterende belangen met die van de werkgever en van de samenleving als geheel. Aan de hand van herkenbare en aanprekende dilemma’s komt het rapport met een routekaart voor besluitvorming bij dilemma’s en de verantwoording van die besluitvorming.

De werkgroep heeft zich dus gericht op het spanningsveld waarin besturen zich bevinden. Daarmee de discussie over de toekomst van het pensioensysteem niet vanuit een technische optiek (beleggingen, methodes van omgang met generaties, etc.) bezien maar vanuit de verantwoordelijkheden van pensioenfondsbesturen.

Wil Reinier hartelijk danken voor de gelegenheid dat ik het rapport onder jullie aandacht kan brengen. Voel je vrij het rapport te downloaden en te verspreiden.

Hartelijke groet,

Coen van Dedem
Secretaris van de werkgroep integriteit pensioenfondsen

Onderzoek uitvoeringskosten pensioenfondsen

Actuarieel Bureau, Lane, Clark & Peacock (LCP) zal tijdens Actuarisdag 2013 haar onderzoek naar uitvoeringskosten en vermogensbeheer kosten van Nederlandse pensioenfondsen komen toelichten. Dit rapport kreeg flink wat media aandacht en deed nogal wat stof opwaaien in 2012. Jeroen Koopmans, partner bij LCP Netherlands en auteur van het verslag, komt uitleggen hoe het onderzoek is uitgevoerd, wat de uitkomsten zijn en wat we daarvan kunnen leren. Zaken als wat is de relatie tussen de grootte van een fonds en de uitvoeringskosten, waar komen de meeste kosten vandaan en in welke mate beïnvloeden deze kosten de pensioenen die deelnemers uiteindelijk ontvangen.

Datum & locatie Actuarisdag 2013 bekend

De datum van de 2e editie van de Actuarisdag bekend. De Actuarisdag en de uitreiking van de Actuaris van het Jaar prijs zullen dit jaar plaatsvinden op dinsdag 1 oktober 2013. De dag en uitreiking zullen plaatsvinden in het Beatrix Theater. Met recht een podium voor de genomineerden en sprekers. Deze stijlvolle locatie is centraal gelegen in Nederland en goed te bereiken met zowel de auto als met openbaar vervoer.

Tamerus spreekt over sterkmakers pensioen

Dr. Jan Tamerus AAG spreekt tijdens de 2e Actuarisdag over de sterkmakers van ons collectief pensioen systeem. Het gaat dan om solidariteit, risicodelen en verzekeren. Defined benefit is niet houdbaar omwille van betaalbaarheid en solidariteit. Gaan we naar defined ambition, naar defined contribution of naar iets daar weer tussenin? Willen we meer differentiatie en keuzevrijheid? Bij die keuze voor een andere contractsvorm staan we voor de uitdaging om de sterkmakers van ons stelsel, collectiviteit, solidariteit en risicodeling, overeind te houden. Tamerus ziet het als een kans voor de Actuariële beroepsgroep om de expertise op dit punt te laten zien.

Tamerus is Master Actuariaat & ALM bij PGGM en Adviseur van het Pensioenfonds Zorg en Welzijn. Hij is voor de vakcentrale MHP lid van de Werkgroep Pensioenen van de Stichting van de Arbeid en daarnaast Deeltijddocent Pensioenfinanciering aan de Universiteit van Amsterdam. Tamerus promoveerde in 2011 op Defined Ambition en werd gekozen tot Actuaris van het Jaar 2012. Hij was een van de sturende krachten achter het nieuwe pensioencontract.