Actuariële PensioenCrommunicatie

Opteltechniek 3x2U realiseert het zich misschien nog niet, maar een nieuw vakgebied voor actuarissen is geboren:

Actuariële Opteltechniek

Sta mij toe dat ik u als recent verongelukt docent op dit nieuwe vakgebied, alvast inwijdt in de sacrale actuariële wereld van complexe Optel-algoritmes. Dit nieuwe interessante domein verenigt alle mogelijke actuariële expertises: Leven, Schade, Beleggingen en Risicomanagement. Voor actuarissen van de oude stempel geldt op voorhand een extra waarschuwing: commutatietekens zijn wat anders dan communicatietekens!

Maar laat ik vooraan beginnen bij de wortels waarin dit nieuwe vakgebied is ontstaan:

Het Indexatielabel

Voor diegenen die – net als ik – ‘happy schizofreen’ door het leven gaan omdat zij de negatieve gebeurtenissen uit hun leven permanent uit de hun geheugen wissen, even een korte opfriscursus.

In de Pensioenwet 2007 was bepaald dat de informatie over de toeslagverlening moest plaatsvinden via een kwalitatieve en beeldende maatstaf, het zogenaamde indexatielabel.
Meteen werd er gestart om het concept uit te werken met gerenommeerde wetenschappelijke bureaus en communicatie experts van het eerste uur.

Na een eerste complete mislukte communicatietest op basis van Zeilbootjes, werd uiteindelijk het zogenaamde ‘Muntjes-concept’ ontwikkeld en in de jaren daarna deels ingevoerd. Nadat in 2010 mijn toen 77-jarige moeder me na drie muntjes-uitlegpogingen gerust had gesteld met de woorden: “Ach jongen, ik snap het toch niet, regel jij het maar”, verwees begin 2011 minister Kamp, mede op aangeven van de AFM, het Indexatielabelfiasco definitief naar de plaats waar het hoorde: de prullenbak.

‘Lessons learned’ zou je zeggen! Maar nee, anno 2014 verschijnt daar onomfloerst de

Wet Pensioencommunicatie (WPC)

Wie op de consultatie-internetsite door de 49 merendeels applaus-reacties van bureaus die van deze Wet moeten eten, heenkijkt, komt alras tot de conclusie dat de werkgelegenheid voor actuarissen de komende decennia volledig gegarandeerd is.

Met wat wettelijke halfcitaten zal ik u proberen mee te nemen in de hoofdlijnen van de WPC en de bijbehorende Memorie van Toelichting (MvT)

Doelstellingen Wet pensioencommunicatie
Kern van de Wet is dat de pensioendeelnemer weet hoeveel pensioen hij kan verwachten, én kan nagaan of dat voldoende is én zich bewust is van de risico’s van de pensioenvoorziening.

Kijk!.., dat zijn nog eens ambitieuze doelstellingen die ons vakgebied als actuaris in de picture zetten. In doelstelling I, hoeveel pensioen, blinken we met zekerheid al jaren uit. Doelstelling II, of het pensioen voldoende is, kan iedere Nederlander makkelijk zelf vaststellen en beoefenen we als actuarissen al jaren op feestjes en partijtjes. En voor doelstelling III volgen we gewoon een omscholingscursus, want we zijn opgegroeid met zekerheid en niet om deelnemers bang te maken. Als we dan ook nog wettelijk gedwongen worden om grafisch uit te leggen dat de pensioenzekerheid van een 20-jarige met een nominaal pensioen van 20.000 euro (Verwacht) varieert tussen de 10.000 euro (Pessimistisch) en de 40.000 euro (Optimistisch), dan gaat dat laatste zeker lukken. Overigens, na deze risico-bewustzijnsfase van deelnemers zal ongetwijfeld een opstandfase volgen, mogelijk gevolgd door een onverhoopte revolutionaire ontmanteling van ons solidaire pensioensysteem.

Voor het zover is, volgt eerst de Gouden Eeuw van de Actuaris.

Uniforme Rekenmethodiek
In de MvT is namelijk geregeld dat in het pensioenregister de koopkracht en risico’s voor de deelnemer persoonlijk zichtbaar worden aan de hand van drie scenario’s: een optimistisch, een verwacht en pessimistisch scenario. Ik citeer: “Hiervoor is het van belang dat er een uniforme rekenmethodiek wordt ontwikkeld om de koopkracht en risico’s weer te geven en er goed beeldmateriaal en begrijpelijke teksten zijn om de boodschap bij de deelnemer over te brengen”.

Op grond van deze tekst zal het vak van de ‘Actuariële Opteltechniek’ zich verder ontwikkelen. Want als geen ander kunnen wij voor zo’n 7 miljoen werkenden, slapers en gepensioneerden 95%-gebied-Waaiers (sommigen noemen ze ‘Kegels’) van grafische prognoses ontwikkelen die een optelsom zijn van verschillende pensioenen die een deelnemer in zijn leven opbouwt.

Zo geven we mijnheer Jansen inzicht in de prognosesom van zijn AOW, zijn slapende DB regeling met 50% indexatie ambitie waarop hij net is gekort, zijn premievrije DC-regeling uit een vorig dienstverband, zijn kapitaalsverzekering met pensioenclausule, alsmede zijn allernieuwste PPI pensioenpolis op basis van zijn huidige parttime dienstverband.

Oh ja, en dat tellen we dan in het Pensioenregister allemaal even consistent op in een verwacht, optimistisch en pessimistisch scenario. Gelukkig zijn we nog niet klaar als actuarissen, want die pensioeninkomen-optelsom maken we dan ook nog even voor een aantal mogelijk belangrijke gebeurtenissen in het leven van mijnheer Jansen. We noemen er vanwege het gebrek aan actuariële werkgelegenheid alvast een paar: scheiden, arbeidsongeschiktheid, overlijden van de deelnemer of zijn partner en ‘werkloos worden’. In alle gevallen geven we dan in de zijlijn ook nog even aan wat de te nemen maatregelen zijn…. Nu maar hopen dat mijnheer Jansen voor de volledigheid ook nog een hoog-laag variant wil zien en overweegt om met deeltijdpensioen te gaan, anders is het actuarieel gezien toch nauwelijks interessant te noemen.

Om ook op de lange termijn niet verstoken te blijven van actuarieel werk wordt in de MvT opgemerkt dat ook andere dan pensioen-inkomenscomponenten van belang kunnen zijn. Daarvoor moet dan maar een financieel adviseur worden geraadpleegd. De realisatie hiervan valt echter buiten de reikwijdte van dit wetsvoorstel. Gelukkig maar…, ik vroeg me net al af wat ik met de bankspaarpolis en de drie lijfrentepolissen met verschillende expiratiedata van mijnheer Jansen moest doen. Of met zijn niet onaanzienlijke bank- en beleggingsrekening. Om maar niet te spreken over zijn Belgische villa waar inmiddels beslag op ligt en zijn tweede huis op Curaçao dat hij maar niet verkocht krijgt.

Cursus Actuariële Opteltechniek
Tenslotte, mocht u ondertussen interesse hebben gekregen voor de cursus Actuariële Opteltechniek, meld u dan aan. De cursuskosten bedragen slechts € 800 p.p. voor een inhouse dagtraining. Cursisten die een adequate onderbouwde schatting kunnen maken van het aantal mogelijke crommunicatie-combinaties als gevolg van de nieuwe Wet Pensioencommunicatie, kunnen gratis deelnemen. Gelieve uw inzendingen kenbaar te maken op de LinkedIn site van het Actuarieel Genootschap.

Lang leve de Wet PensioenCrommunicatie! – Succes met optellen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *