De AFM, het boekje en de bocht….

Verkleind 2Pensioen is een sociale regeling zei CDA-kamerlid Pieter Omtzigt laatst. En zo is het maar net. En een sociale regeling kenmerkt zich door het feit dat de groep zorgt voor de mensen die het nodig hebben. En dat je niet kunt zeggen ‘dat is mijn geld’. En dat je ook niet kunt zeggen ‘ik heb er zoveel in gestopt dus moet ik er (in euro’s) ook zoveel aan terug krijgen’. Met dit in het achterhoofd verbaas ik me regelmatig over de pleidooien van mensen uit de pensioenwereld die pleiten voor een individueel pensioenpotje. Vaak pleidooien van hoog opgeleide mensen die dagelijks met geldzaken bezig zijn. Nu gaan ook soortgelijke mensen van DNB dat roepen. Maar het meest verbijsterd was ik het interview met Merel van Vroonhoven in De Telegraaf van 24 juni jl. Zij pleit ervoor om het pensioen volledig te individualiseren. En ook te incorporeren in de financiële planning van de consument. ‘Als je tijdelijk voor je hypotheek wat meer geld wil besteden doe je iets minder aan pensioen’. Worden hierbij alle gedragswetenschappelijke onderzoeken van de laatste jaren overboord gegooid? De ‘financieel bewusteloze consument’ is daar helemaal niet mee gediend. Als we die kant op gaan, gaan we naar een kille samenleving waarin we niet gek moeten opkijken als straks senioren gewoon moeten werken om nog een beetje te kunnen leven. Omdat ze te weinig gespaard hebben.  En gaat de AFM dan achteraf zeggen: “ja, had maar je niet zo dom moeten doen, meneer mevrouw”? Nee, met dit pleidooi vliegen mevrouw Van Vroonhoven én de AFM volledig uit de bocht en gaan hun boekje ver te buiten!

De mens is een sociaal dier. Al eeuwenlang zorgt men met elkaar voor voedsel, kleding, bewoning, medische zorg, vervoer, voor nageslacht en verder voor overige zaken die het leven leuk maken. Dat doen we door dingen met elkaar te ruilen. En daarvoor is geld uitgevonden. Zeker sinds de industriële revolutie werken we voor bazen en/of opdrachtgevers. Door die beloning kunnen we ‘naar de bakker’. (De minderheid met voldoende vermogen, die die ‘beloning’ hiervoor niet nodig hebben, daar gelaten). En we zullen tot het einde van ons leven geld nodig blijven hebben.

De meeste mensen leven naar wat ze aan geld binnen krijgen. Met zicht op de korte termijn. Ik hoor nog Margriet Sitskoorn (neuropsycholoog) zeggen dat ons brein er nu eenmaal niet op gericht is om over de langere termijn na te denken. En daarom, zei ze, is het verstandig dat anderen de verantwoordelijkheid nemen voor de noodzakelijke pecunia van ‘te zijner tijd’. Sommigen noemen dat paternalisme. Ik noem dat maternalisme. En daarvoor hebben we een prachtig pensioensysteem ontwikkeld. Deels omslag- deels kapitaaldekkingsstelsel.

Natuurlijk ben ik niet blind voor de veranderingen in de afgelopen decennia. Geen life-time employment meer. Zeer langdurig relaties zijn in de minderheid. Dus ja, we moeten nadenken over tot welke groep we behoren waarvoor wij zorgen en die voor ons zorgt. En ja, we moeten nadenken over tot hoever we leunen op de groep en wanneer het over gaat in ‘eigen zorg’. Maar dat een groep het beste de tegen- én meevallers kan opvangen is een gegeven. Zeker actuarissen moeten mevrouw Van Vroonhoven kunnen voorrekenen dat het delen van risico’s toch echt het beste als groep kan. En niet in je eentje.

Mevrouw van Vroonhoven zou eens beter op hebben moeten letten wat er de afgelopen jaren gebeurd is met de mensen die al in het door haar gewenste systeem zitten. De mensen die bij de commerciële verzekeraars op hun pensioendatum een kapitaal krijgen en (door niemand meer geholpen) een deal moeten maken met die verzekeraar over de uitkeringen. Die te horen hebben gekregen dat hun pensioen lager wordt dan steeds was gezegd. En niet 0,5% tot 6,0%,. Nee, 30% tot 50% lager! En voor de rest van hun leven gebonden aan die verzekeraar en zo’n ‘keurslijfpensioen’. Zou mevrouw Van Vroonhoven hebben opgelet dan had zij al lang de commerciële verzekeraars de duimschroeven aan hebben moeten draaien om snel mee te werken aan oplossingen. Zeker toen de overheid een ‘time-out’ voorstelde door middel van de ‘pensioenknip’. Die vervolgens door verzekeraars volledig werd gesaboteerd. En waar de AFM nauwelijks de guts voor had om daar iets van te zeggen.

Dat is nog eens iets anders dan de bijna gepensioneerde ambtenaar van wie ik laatst zijn UPO’s van de laatste tien jaar heb mogen zien. Die krijgt straks gewoon wat hem al tien jaar geleden beloofd werd. Natuurlijk, niet geïndexeerd en binnenkort wellicht gekort met een half procent. Maar om dát nou ‘een illusie’ te noemen, zoals Mevrouw Van Vroonhoven deed….

Daarom een oproep aan Merel van Vroonhoven (en de rest van de AFM): Blijf binnen je boekje. Doe wat je moet doen en waarvoor je zo’n tien jaar geleden in het leven bent geroepen. Om de consument te beschermen tegen al te wellustige financials. En niet om hem in het moeras te trekken.

 

Dit bericht werd geplaatst in Columns door Rob Goedhart . Bookmark de permalink .

Over Rob Goedhart

Rob Goedhart heeft jarenlange praktijkervaring in de verzekeringsmarkt. Hij geeft les, adviseert, schrijft over pensioen en financiën en behartigt de belangen van consumenten bij de Consumentenbond, Nibud en de door hem opgerichte Stichting Geldbelangen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *