Niet pro-actief maar creatief!

13343783-gordiaanse-knoopGelukkig was Alexander de Grote geen actuaris! Bij het ontwarren van de Gordiaanse knoop zou hij ongetwijfeld eerst een model hebben opgesteld, en op basis van simulaties tevergeefs een uitkomst hebben gezocht.  Alexander koos echter voor een drastischere oplossing die een stuk sneller en effectiever bleek te zijn.

Het Nederlandse pensioenstelsel lijkt inmiddels ook veel van een Gordiaanse knoop weg te hebben maar er is geen actuaris die hem durft los te hakken. En dat is opmerkelijk omdat er nogal wat mogelijkheden zijn om het stelsel te wijzigen: denk aan flexibele premies waarbij je pensioensparen aanpast aan je levensfase of je pensioenbehoefte, of de introductie van switchen tussen pensioenfondsen dat leidt tot meer concurrentie tussen de fondsen, of neem meer deelnemers inspraak in het beleggingsbeleid. Het wordt inmiddels angstvallig duidelijk dat het Nederlandse actuariaat maar weinig van die ideeën heeft uitgedacht en zich liever verbergt achter het zoveelste herstelplan of de eeuwige rekenrente discussie.

Ook de verzekeringsindustrie blinkt niet altijd uit in creativiteit alhoewel er af en toe lichtpuntjes zijn: het nieuwe boek van Matthew Modiset, Solving Solvency, is zijn tijd al voor aangezien het nog onduidelijk is of er überhaupt ooit een Solvency II regelgeving wordt ingevoerd. Het boek beschrijft tal van mogelijkheden hoe verzekeraars hun rendement onder Solvency II kunnen vergroten. Het leuke van het boek is dat het de lezer aan het denken zet omdat het innovatief omgaat met verrassende oplossingen (beleggen in kunst of auteursrechten is niet iets waar actuarissen snel aan denken) die waarschijnlijk nu nog een brug te ver zijn, maar wellicht over enkele decennia wel algemeen geaccepteerd worden.

Helaas, is het redelijk ontnuchterend om het beroepsprofiel  en competentie profiel van de actuaris (2006) door te nemen: het profiel benadrukt “hoogwaardige en professionele uitoefening van het actuariaat”, “vakbekwaamheid, onafhankelijke oordeelsvorming, integriteit, objectiviteit”, waarbij het inschatten van risico’s een centrale rol speelt. “Kwaliteit, competentie, kennis en vaardigheden” zijn hierbij essentieel en het woord “pro-actief” komt in 17 pagina’s maar liefst 3 maal voor maar heeft helaas geen link met een vooruitziende blik maar met het snel begrijpen en oplossen van problemen. Merkwaardig genoeg, heeft het profiel geen referenties naar begrippen als “creativiteit”, “vernieuwing”, en “innovatie[1]”. Kennelijk, is een goede actuaris iemand die de huidige wet en regelgeving goed implementeert en (tijdig) kan uitleggen, maar niet iemand die met nieuwe en originele oplossingen op de proppen komt.

En dat is erg jammer: het woekerpolisdrama, en de pijnlijke pensioenhervormingen hebben de beperkte houdbaarheid van regelgeving aangetoond. Regelgeving die goed werkt totdat er weer eens een black Swan langs zwemt. Het actuariaat beperkt zich momenteel vooral tot herberekeningen met behulp van de kaasschaafmethode wanneer het weer eens fout gaat: iedereen moet een beetje inleveren, maar er wordt geen lange termijn oplossing bedacht zodat het angstig afwachten is tot de volgende crisis. In de actuariële opleiding dient er daarom meer aandacht te liggen op ideeën, creativiteit en verschillende oplossingen voor een probleem, in plaats van de gedachte dat er voor ieder probleem maar één “juiste” oplossing bestaat. De hoogste tijd dus om het actuarissen beroeps en competentie profiel van 2006 bij te werken!

 


[1] Afgezien product innovatie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *